Daling euthanasiegevallen:
is dat eigenlijk erg?

Column Agnes Wolbert


In maart kwam het jaarverslag uit van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie. Jarenlang heeft u nauwelijks iets gemerkt van die gebeurtenis, maar tegenwoordig staan de spotlights op alles wat met de dood te maken heeft.

Na de bijna-dood door een hartstilstand van een van zijn redacteuren is bijvoorbeeld De Volkskrant gestart met een reeks beschouwingen over de zin van het leven en de dood. Sinds enige jaren heeft elke zichzelf respecterende Nederlandse schrijver een boek over zijn dementerende moeder en de naderende dood op zijn naam staan.

Kortom, het leven en de dood zijn hot, dus ook het jaarverslag van de rte’s kon op grote belangstelling rekenen. Nu had dat een goede reden: het aantal gemelde euthanasiegevallen is vorig jaar namelijk gedaald met 7 procent. Misschien vraagt u zich af hoe ernstig dat eigenlijk is? Dat hangt natuurlijk af van de oorzaak van die daling.

Is het erg als de daling wordt veroorzaakt doordat bijvoorbeeld de palliatieve zorg in Nederland (eindelijk) is verbeterd? Nee, daar zou niets mis mee zijn. Goede zorg in je laatste levensfase is een kwestie van beschaving, zou ik zeggen. Streng-christelijk Nederland zou bovendien stilletjes juichen. Daar leeft nog de gedachte dat als je maar genoeg investeert in palliatieve zorg, je voorkómt dat iemand nog om euthanasie zal vragen.

Een andere mogelijke oorzaak voor de daling wordt toegeschreven aan het veranderende optreden van het Openbaar Ministerie. Toen het OM vorig jaar aankondigde in vijf gevallen een strafrechtelijk vooronderzoek te starten, ging er wel even een siddering door het land. De ‘nieuwe’ procureur-generaal Otten schuwde de pers bepaald niet en gaf interview na interview in de landelijke dagbladen met de boodschap dat hij de wet ging handhaven. Alsof dat in de zestien jaar die voorafgingen aan zijn aanstelling, niet het geval was geweest. De artsen trokken misschien wel even hun wenkbrauwen op en keken de kat uit de boom.

Ondertussen gaan er stemmen op die vragen om een onderzoek naar de daling. Begrijpelijk, want zijn er ook 7 procent minder patiënten overleden die erop hadden gerekend dat ze euthanasie verleend zouden krijgen? Zijn ze op een andere manier overleden? Hoe dan ook, de Nederlandse artsen laten zich de kop niet gek maken. Zij laten de pijn, het leed en de wensen van hun patiënten prevaleren boven de dadendrang van het om.

Volgens de rte’s is het aantal gemelde euthanasiegevallen in het eerste kwartaal van dit jaar weer gestegen richting de gebruikelijke aantallen. De huisartsen hebben mijn vertrouwen in hun beroepsopvatting niet beschaamd. We hebben in Nederland nuchtere, goede artsen en een heel zorgvuldige euthanasiepraktijk. Laten we daar de aandacht maar weer op vestigen. Dat is een troost en een rustige gedachte voor iedereen die zich door het optreden van het om zorgen was gaan maken over de eigen regie van zijn levenseinde.

In maart kwam het jaarverslag uit van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie. Jarenlang heeft u nauwelijks iets gemerkt van die gebeurtenis, maar tegenwoordig staan de spotlights op alles wat met de dood te maken heeft.
Na de bijna-dood door een hartstilstand van een van zijn redacteuren is bijvoorbeeld De Volkskrant gestart met een reeks beschouwingen over de zin van het leven en de dood. Sinds enige jaren heeft elke zichzelf respecterende Nederlandse schrijver een boek over zijn dementerende moeder en de naderende dood op zijn naam staan.
Kortom, het leven en de dood zijn hot, dus ook het jaarverslag van de rte’s kon op grote belangstelling rekenen. Nu had dat een goede reden: het aantal gemelde euthanasiegevallen is vorig jaar namelijk gedaald met 7 procent. Misschien vraagt u zich af hoe ernstig dat eigenlijk is? Dat hangt natuurlijk af van de oorzaak van die daling.
Is het erg als de daling wordt veroorzaakt doordat bijvoorbeeld de palliatieve zorg in Nederland (eindelijk) is verbeterd? Nee, daar zou niets mis mee zijn. Goede zorg in je laatste levensfase is een kwestie van beschaving, zou ik zeggen. Streng-christelijk Nederland zou bovendien stilletjes juichen. Daar leeft nog de gedachte dat als je maar genoeg investeert in palliatieve zorg, je voorkómt dat iemand nog om euthanasie zal vragen.

Een andere mogelijke oorzaak voor de daling wordt toegeschreven aan het veranderende optreden van het Openbaar Ministerie. Toen het OM vorig jaar aankondigde in vijf gevallen een strafrechtelijk vooronderzoek te starten, ging er wel even een siddering door het land. De ‘nieuwe’ procureur-generaal Otten schuwde de pers bepaald niet en gaf interview na interview in de landelijke dagbladen met de boodschap dat hij de wet ging handhaven. Alsof dat in de zestien jaar die voorafgingen aan zijn aanstelling, niet het geval was geweest. De artsen trokken misschien wel even hun wenkbrauwen op en keken de kat uit de boom.
Ondertussen gaan er stemmen op die vragen om een onderzoek naar de daling. Begrijpelijk, want zijn er ook 7 procent minder patiënten overleden die erop hadden gerekend dat ze euthanasie verleend zouden krijgen? Zijn ze op een andere manier overleden? Hoe dan ook, de Nederlandse artsen laten zich de kop niet gek maken. Zij laten de pijn, het leed en de wensen van hun patiënten prevaleren boven de dadendrang van het om.
Volgens de rte’s is het aantal gemelde euthanasiegevallen in het eerste kwartaal van dit jaar weer gestegen richting de gebruikelijke aantallen. De huisartsen hebben mijn vertrouwen in hun beroepsopvatting niet beschaamd. We hebben in Nederland nuchtere, goede artsen en een heel zorgvuldige euthanasiepraktijk. Laten we daar de aandacht maar weer op vestigen. Dat is een troost en een rustige gedachte voor iedereen die zich door het optreden van het om zorgen was gaan maken over de eigen regie van zijn levenseinde.•