Hanny’s hoogbejaarde ouders kregen samen euthanasie

‘Ze hebben elkaar nooit hoeven missen’

De rechtszaak tegen de verpleeghuisarts die een ernstig dementerende vrouw euthanasie gaf, heeft de gemoederen eind vorig jaar flink beziggehouden. Ook Hanny Zimmermann maakte zich er boos over, omdat ze vond dat de arts integer en zorgvuldig gehoor had gegeven aan de diepste wens van de vrouw. Haar eigen dementerende vader kreeg, samen met haar moeder, ook euthanasie. ‘Zielstevreden lagen ze hand in hand naast elkaar in bed en hebben hun ogen gesloten.’

‘Ze waren bijna zeventig jaar getrouwd en heel sterk op elkaar gericht’, vertelt Hanny, terugkijkend op de periode die inmiddels tweeënhalf jaar achter haar ligt. ‘Al minstens anderhalf jaar daarvoor gaven zij beiden, onafhankelijk van elkaar, aan het leven te zwaar te vinden. Wij konden dat als kinderen niet mooier maken, maar wel veilig. Mijn moeder, die aan heftige pijnen leed, moest dagelijks toezien hoe mijn vader – de eens zo actieve en intelligente man – gebukt ging onder zijn dementie. Zelf zei hij: “Ik ben van glas geworden.” Mijn moeder zei eens: “We hadden zo’n mooi leven samen, maar het is op.”’


Niet gescheiden > Als gevolg van een blaasontsteking kwam Hanny’s vader op de geriatrische afdeling van het ziekenhuis terecht. Het was daar snel duidelijk dat hij niet meer terug naar huis zou kunnen. ‘Toen bleek dat het mogelijk was om 24-uurs zorg thuis te krijgen. Het was buitengewoon mooi dat dat kon, al moesten ze wel een deel van hun autonomie opgeven. Maar ze werden niet gescheiden en dat was zo belangrijk voor hen. Het vreemde was dat mijn vader, toen hij thuiskwam uit het ziekenhuis, opmerkte: “Dit hoeft niet zo lang te duren, hoor. En de huisarts gaat ons wel helpen.”

Kennelijk had hij er vertrouwen in dat het wel goed zou komen. Ik heb daar niet op gereageerd om hem geen woorden in de mond te leggen. Mijn vader was een zeer vrome katholiek. Maar dát luikje in zijn hoofd was inmiddels gesloten, terwijl het besef dat hij niet meer wilde leven, heel erg helder was. En bleef.’


Doodswens > Hanny’s ouders hadden al heel wat wensen vastgelegd over hun levenseinde, maar met geen woord over euthanasie gerept. Ondanks alle goede zorg werd hun doodswens steeds sterker. Na een tweetal zeer emotionele uitbarstingen, waarbij het woord euthanasie nog steeds niet was gevallen, besloot Hanny de huisarts in te schakelen.

‘Ik heb een e-mail gestuurd met grote letters “HELP” erboven. De huisarts kende de situatie zeer goed en kwam wekelijks bij mijn ouders langs. Toen hij kwam, zette hij zich tussen mijn ouders in en vroeg hen beiden duidelijk te zeggen wat ze wilden.

Daarop spraken ze onomwonden hun doodswens uit. Wat waren ze blij toen de huisarts aangaf dat euthanasie voor hen beiden mogelijk was.

Mijn zussen en ik stonden achter hun wens. Zo mooi als ze samen konden gaan. Voor de huisarts was het best een zware taak; hij had geen ervaring met het tegelijkertijd begeleiden van twee personen. Daarom heeft hij een vrijwilliger van de Levenseindekliniek (die nu Expertisecentrum Euthanasie heet, red.) te hulp gevraagd. Zij was aanwezig bij alle vervolggesprekken en het afscheid.’

De euthanasieverzoeken werden ingevuld en er kwamen twee scen-artsen (een per persoon) op bezoek. Ruim zes weken na het starten van de procedure ontving de familie het bericht dat de toestemming er was. De datum kon worden vastgesteld.


Glaasje port > ‘De dag van hun overlijden is heel mooi verlopen’, vertelt Hanny. ‘Wij kwamen als kinderen en partners een paar uur tevoren bij elkaar. Mijn moeder had toastjes met paling en zalm besteld en we hebben samen een glaasje port gedronken. Daarna namen we afscheid van elkaar en zijn mijn ouders op de rand van hun bed gaan zitten om zonder pottenkijkers van elkaar afscheid te nemen. Nadat ze nog een laatste keer hun wens hadden bevestigd, hebben de huisarts en zijn collega de euthanasie uitgevoerd. Zielstevreden lagen ze hand in hand naast elkaar in bed en hebben hun ogen gesloten. Indrukwekkend...’

Pas op de rouwkaart maakte de familie bekend dat hun ouders samen waren ingeslapen en hoe gewenst dat was. Hanny en haar man zijn inmiddels verhuisd. Zij hebben bij het afscheid van de huisarts opnieuw en met warmte over het proces voorafgaand aan de euthanasie gesproken. Ook de vrijwilliger van de Levenseindekliniek heeft Hanny een jaar later weer ontmoet. Zij keek eveneens met een goed gevoel terug op deze bijzondere euthanasie. ‘Wij zijn heel blij dat het zo kon gaan’, stelt Hanny vast. ‘We hebben het leven van onze ouders als gezin gezamenlijk kunnen afsluiten en zij hebben elkaar nooit hoeven missen.’


Tekst: Wim Huijser • Fotografie: Josje Deekens
Deel deze pagina