Langzaam maar zeker weer op peil?

Column Agnes Wolbert


Het is bijna onmogelijk om in deze tijd te praten over het zelfgekozen levenseinde zonder vroeg of laat bij corona uit te komen. Uitgerekend in de periode waarin veel ouderen zich vragen stelden over hun levenseinde, moest de NVVE bijna de hele service aan haar leden stoppen. Alle regiobijeenkomsten werden gestaakt. Dat was een aderlating, want per bijeenkomst komen al snel zo’n tweehonderd leden en niet-leden met vragen over wilsverklaringen, euthanasie en dementie, levenstestamenten en alles wat je moet weten over een levenseinde in eigen regie. Ook de spreekuren werden geschrapt: op ongeveer vijftig plaatsen in Nederland geen mogelijkheid meer voor een persoonlijk advies. Huisbezoeken werden eveneens stilgelegd: geen gesprekken meer aan de keukentafel voor mensen met vragen over een gecompliceerde situatie. Gelukkig deed de telefoon het altijd en konden onze medewerkers en onze vrijwilligers veel vragen beantwoorden en onzekerheden wegnemen. Heel veel leden belden omdat ze niet opgenomen wilden worden op de intensive care, zij vroegen hoe ze dat konden voorkomen. Ons advies: gebruik uw behandelverbod (dat volstaat!) en vertel nog eens aan uw huisarts en uw naasten dat u zo’n behandelverbod heeft opgesteld. Weer andere leden vroegen zich af wat er dan met hen zou gebeuren als zij niet op de IC wilden komen. Velen hadden daar een angstig gevoel bij. We hebben er meteen via ons ledenpanel een enquête over gehouden en ons beeld werd bevestigd: hier moet snel duidelijkheid over komen. Dit signaal hebben we vervolgens afgegeven aan het ministerie van VWS.

Of het door onze brief kwam, zullen we nooit te weten komen, maar gelukkig kregen we in deze nare periode hulp uit onverwachte hoek. Toen de IC’s in Nederland helemaal vol lagen en onze leden onzeker waren over het behandelbeleid, namen de huisartsen het initiatief om het gesprek over het levenseinde aan te gaan met de ouderen in hun praktijk. Het is jammer dat daar een akelig virus voor nodig was of – zo u wilt – overvolle IC’s, maar daar doen we niet vervelend over. Onze leden stelden het zeer op prijs en waren blij verrast dat ze hun wensen met hun huisarts konden bespreken. Zelf wilden ze hun dokter namelijk liever niet lastigvallen in de veronderstelling dat het in die dagen toch al druk genoeg zou zijn in de huisartsenpraktijk. Het voelt nu haast onwerkelijk als we terugdenken aan die eerste maanden van de pandemie. Inmiddels zijn we alweer een stuk verder. De spreekuren zijn terug, de huisbezoeken ook. De bijeenkomsten in de regio zijn met succes vervangen door videolezingen, die goed bekeken worden. En zo komt de service aan onze leden langzaam maar zeker weer op peil. Zelfs de Algemene Ledenvergadering die we moesten afblazen, gaat door in december, zij het in corona-stijl. De stukken die in juni zouden zijn besproken, schuiven door naar de vergadering van december. U kunt ze vinden op onze website: nvve.nl/alv. Vanaf die plek kunt u mij ook de vragen sturen die u erover heeft. En als u dan toch op de site bent, kijk er eens goed rond. Hij is namelijk helemaal vernieuwd, zonder dat u het vertrouwde NVVE-gevoel kwijtraakt.