Theatergroep Splinter speelt stuk over levenseinde

‘Ik ben Machteld. Ik wil ook de regie houden’

De (zelfgekozen) dood brengt niet alleen nare, maar ook mooie dingen voort. Hij inspireert kunstenaars en theatermakers in de hele wereld, ook in Houten. Daar maakte Theatergroep Splinter, ontstaan uit een groep ouders die toneelspeelden voor basisschoolleerlingen, de voorstelling 'Machteld'. In het stuk wordt het levenseinde op indringende wijze voor het voetlicht gebracht. De twee hoofdrolspelers, Margreet Ausems en Lex Klaver, vertellen erover.

Margreet: ‘Het was vooral het karakter van de hoofdpersoon dat ik interessant vond om te spelen. Machteld is een sterke vrouw die weet wat ze wil. Zij wenst niet op deze manier verder te leven. Ze wil geen kasplantje worden, maar zelf de regie in handen nemen. Dat heb ik ook bij mijn schoonmoeder ervaren. Zij heeft een jaar geleden euthanasie gekregen. Het was een mooi proces dat wij als familie hebben doorgemaakt. Een aantal aspecten van haar kon ik met het karakter van Machteld verenigen.’ Lex: ‘De artsen vinden Machteld nog niet ziek genoeg om haar bij haar levenseinde te helpen. Ze is daardoor gedwongen om het zelf te doen. Haar man Jan helpt haar daarbij. Hij geeft haar de middelen om haar leven te beëindigen en gaat die bewuste avond bij zijn dochter en schoonzoon eten. Hij is totaal in zichzelf gekeerd door wat er thuis gebeurt. Eigenlijk had hij bij Machteld willen blijven, maar dat mag niet omdat hij anders medeplichtig zou zijn. Jan is de enige die weet wat er die avond staat te gebeuren en zou graag vertellen wat hem op het hart ligt. Maar hij heeft afgesproken dat niet te doen.’ Margreet: ‘De afscheidsscène met Jan is heel emotioneel. Als hij thuiskomt, ligt Machteld achter een scherm in een positie die duidelijk maakt dat het al is gebeurd. Ik heb de pillen ingenomen waar hij mij aan geholpen heeft. Jan heeft ervoor gezorgd dat Machteld met behoud van waardigheid de wereld kan verlaten.’

Lex: ‘Ik ben in mijn directe omgeving nooit geconfronteerd geweest met een zelfgekozen levenseinde. Maar ik heb me wel goed ingelezen en er met anderen over gesproken.

Het heeft ervoor gezorgd dat het levenseinde thuis geen gevoelig onderwerp meer is, ook niet in het gesprek met mijn ouders. Je blijft ermee verbonden en we weten nu van elkaar wat we zouden willen.’ Margreet: ‘Tijdens het repeteren hebben we meermalen met elkaar een traan moeten laten. De voorstelling doet ook veel met het publiek. Veel mensen worden erdoor geraakt, maar er wordt ook gelachen. Na afloop kwam een vrouw in een rolstoel naar mij toe. Zij zei: “Ik ben Machteld. Ik wil ook de regie houden.” Zo’n reactie kun je onmogelijk voorbij laten gaan. Met haar heb ik een tijdje nagepraat.’

Lex: ‘Ik ben in mijn directe omgeving nooit geconfronteerd geweest met een zelfgekozen levenseinde. Maar ik heb me wel goed ingelezen en er met anderen over gesproken. Het heeft ervoor gezorgd dat het levenseinde thuis geen gevoelig onderwerp meer is, ook niet in het gesprek met mijn ouders. Je blijft ermee verbonden en we weten nu van elkaar wat we zouden willen.’ Margreet: ‘Tijdens het repeteren hebben we meermalen met elkaar een traan moeten laten. De voorstelling doet ook veel met het publiek. Veel mensen worden erdoor geraakt, maar er wordt ook gelachen. Na afloop kwam een vrouw in een rolstoel naar mij toe. Zij zei: “Ik ben Machteld. Ik wil ook de regie houden.” Zo’n reactie kun je onmogelijk voorbij laten gaan. Met haar heb ik een tijdje nagepraat.’ •

Machteld is een sterke vrouw die weet wat ze wil. Zij wenst niet op deze manier verder te leven.

De artsen vinden Machteld nog niet ziek genoeg om haar bij haar levenseinde te helpen. Ze is daardoor gedwongen om het zelf te doen. Haar man Jan helpt haar daarbij.

Theatergroep Splinter is bereid Machteld op locatie en/of in een besloten setting te spelen. Bent u geïnteresseerd in de mogelijkheden? Stuur dan een mail naar: info@theatergroep-splinter.nl.

‘Tijdens het repeteren hebben we meermalen met elkaar een traan moeten laten. De voorstelling doet ook veel met het publiek.

Tekst Wim Huijser • Foto's Theatergroep Splinter