Maarten en Mieke Veth stapten samen uit het leven

‘We willen tot het einde de regie houden’

Een buurtbewoner viel van een ladder en kwam met een dwarslaesie in een rolstoel te zitten. Hij kon alleen nog met zijn ogen knipperen. Het deed Maarten (87) en Mieke (85) Veth zo’n dertig jaar geleden al besluiten om pillen in huis te halen. ‘Zo wilden wij niet eindigen. We besloten dat we de regie wilden houden en samen wilden gaan, als de tijd rijp was.’ Op 10 januari van dit jaar voegden ze de daad bij het woord en namen afscheid van het leven.

Maarten en Mieke Veth stapten samen uit het leven

'We willen tot het einde de regie houden'

Een buurtbewoner viel van een ladder en kwam met een dwarslaesie in een rolstoel te zitten. Hij kon alleen nog met zijn ogen knipperen. Het deed Maarten (87) en Mieke (85) Veth zo’n dertig jaar geleden al besluiten om pillen in huis te halen. ‘Zo wilden wij niet eindigen. We besloten dat we de regie wilden houden en samen wilden gaan, als de tijd rijp was.’ Op 10 januari van dit jaar voegden ze de daad bij het woord en namen afscheid van het leven.

'We hadden het erover met onze huisarts en met de neuroloog. We stelden hen de vraag: wanneer weet je dat het lichtje gaat branden dat de tijd daar is? Daar hadden ze natuurlijk geen antwoord op’, vertelt Maarten als ik op zondag 20 december bij hen op bezoek ben om hun verhaal op te tekenen. ‘Het leek ons altijd mooi om tegelijk te gaan, maar ik vermoedde dat mijn vrouw zou gaan twijfelen. Ze is minder koersvast dan ik.’ Het is echter Mieke die in het voorjaar van 2020 aangeeft dat het moment misschien wel daar is en Maarten die op dat moment nog even aan dat idee moet wennen. ‘Mijn moeder dacht zelf niet dat ze zou gaan twijfelen’, vertelt hun jongste dochter Annette me een maand later. ‘Ze voelde dat ze mentaal achteruitging. Haar eigen moeder was zeven jaar dement geweest toen ze overleed en ook andere mensen in hun omgeving takelden af. Dat wilde ze net zomin als mijn vader.’ Rode lampje > Terug naar 20 december. Maarten vertelt dat hij in het voorjaar van zijn fiets is gevallen en maar langzaam herstelt. ‘Tijdens onze vakantie in Italië kon ik nauwelijks meer van ons vakantiehuis naar het dorp wandelen. Daar schrok Mieke erg van.’ Zijn vrouw knikt en zegt: ‘Onderweg terug naar Nederland droomde ik dat het rode lampje ging branden. Of was het juist een groen lampje? Het was in ieder geval zover.’ Maarten: ‘Anderen menen dat we alles nog kunnen, maar dat vinden we zelf niet. Onze lichamelijke gesteldheid is niet goed. En ik kan ook niet meer zo goed nadenken als ik altijd kon. Ik kan echt nog maar één ding tegelijk. De radio in de auto leidt me bijvoorbeeld te veel af. Dat deed hij vroeger ook wel, maar toen kon ik er toch bij rijden. Dat lukt me nu niet meer.’ Projectmatig > De pillen hebben ze dus al een tijd in huis: oude en nieuwe, omdat de houdbaar­heids­datum van de oude was verlopen. Maarten: ‘Het is niet eenvoudig aan zo’n hoeveelheid pillen te komen en zeker te weten dat je de juiste pillen hebt. Wij zijn gewend alles heel projectmatig aan te pakken, dat doen we ook met dit traject.

We namen contact op met mensen van de NVVE, die ons heel goed adviseerden. We regelen alles goed, dat is ook van groot belang voor onze dochters Laura en Annette. Maar we gaan er niet naartoe werken. We leven gewoon door. Dat heeft soms rare consequenties. Zo heb ik mijn gebit nog laten doen. Dat is onzin natuurlijk, maar het past in ons systeem. Ik ga in ieder geval met een mooi gebit de kist in.’ Hoewel ze alle begrip en steun van Laura en Annette en hun gezinnen krijgen, realiseren ze zich goed hoe verdrietig het voor hen is. Miekes ogen schieten vol als ze daaraan denkt. Het moeilijkste was misschien wel de vraag wanneer ze het zouden vertellen. ‘Annette zou het ons erg kwalijk nemen als we het stiekem zouden doen’, zegt Maarten. ‘We hadden beloofd het te vertellen, maar we wilden ook niet dat ze er te lang mee rond zouden moeten lopen. Toen Mieke en ik de knoop eenmaal hadden doorgehakt, voelde Annette echter meteen dat er iets was. Ze trok het verhaal er binnen een kwartier uit.’ Maarten en Mieke gaan nog een midweek weg met kinderen en kleinkinderen. ‘Het met elkaar beleven. En veel huilen. Mieke is een natte’, zegt Maarten, met een knik in de richting van zijn vrouw. ‘Ja, veel huilen’, beaamt Mieke, terwijl ze een traan wegveegt. ‘En plezier maken.’ ‘Nou ja, plezier’, mompelt haar man. Als ik bij het weggaan zeg dat ik het romantisch vind, lachen beiden ondeugend. Maarten zegt: ‘Ik wil niet alleen zijn, met romantiek heeft het niets te maken hoor.’ Romantiek > Ook Annette moet lachen als ik dit een maand later aan haar vertel. Het is twee dagen na de uitvaart, ruim een week nadat Annette en Laura filmden hoe hun ouders pillen door de vla roerden en ermee in bed gingen zitten. ‘We waren tot in detail voorbereid op alles. We hadden het overal over gehad. Mijn vader had contact met de nvve en ik ook. We wisten wat we moesten doen, wat we konden verwachten. Maar Laura en ik hadden er allebei niet bij stilgestaan dat onze ouders ook afscheid van elkaar moesten nemen. Maarten liep naar Mieke toe, nam haar

hoofd in zijn handen, bedankte haar voor hun leven samen en zei haar hoeveel hij van haar hield. Dat kwam keihard binnen bij mijn zus en mij. Als dat geen romantiek is. Het is voer voor een rock-opera, als je het mij vraagt.’ Als ik vraag hoe het voor haar is om beide ouders in één klap kwijt te zijn, duurt het even voor ze kan antwoorden. ‘Mijn ouders waren zelfstandige, maar vervlochten mensen. Ze hadden beiden wel voort kunnen leven zonder de ander, maar ik denk dat het schraal geweest zou zijn. Dit was hun diepgevoelde wens.’ Wel is Annette blij dat ze ruim de tijd hebben gekregen om afscheid te nemen. ‘Ze hadden zelf drie weken in hun hoofd, maar omdat ik ze hun plannen eerder ontfutselde, hebben we uiteindelijk drie maanden de tijd gehad. En dat was goed. Je gaat met z’n allen een proces door, waarin van alles gebeurt. Zo wilden ze het in eerste instantie met niemand delen, maar gelukkig hebben ze uiteindelijk toch mijn moeders zus en vier goede vrienden in vertrouwen genomen. Door het te delen, door het aan het licht te brengen, wordt het lichter. Dat heb ik echt zo ervaren. We werden samen een team, met ieder een eigen rol. Laura en haar man regelden de praktische dingen, ik was van de gesprekken, mijn vader van de lijstjes en mijn ouders allebei van de troost.’ Volbracht > Toen Maarten en Mieke de vla op hadden en in een diepe slaap vielen, gingen Laura en Annette naar huis. ‘Het had iets heel intiems. Toen wij na een doorwaakte nacht maandag­ochtend het huis weer inkwamen, waren we oprecht blij dat het goed gegaan was en opgelucht dat ze allebei waren overleden. Ze lagen daar hand in hand.’ Toen moesten ze de huisarts bellen en kwam de politie en daarna nog de recherche. ‘Ook daar waren we door de nvve goed op voorbereid. Je weet dat je het dan kunt treffen of dat het vervelend kan worden. We hadden een “bewijstafel” met alle documenten en filmpjes. Het was duidelijk dat niemand twijfelde over de gang van zaken. Het was intens, maar het werd geen moment vervelend. We wisten dat het erbij hoorde. Het belangrijkste was dat het, zoals Maarten zou zeggen, was volbracht.’ •

Tekst en foto's: Martien Versteegh