IN BEELD


image

Aangeklaagd voor Euthanasie

Middelpunt van een juridisch steekspel

Marinou Arends Wolf Legal Publishers, € 24,95 (NVVE-leden krijgen € 7,50 korting via wolfpublishers.eu/euthanasie/nvve)

‘Thijs Berger (van het Openbaar Ministerie, red.) maakt ons met zijn mailtje duidelijk dat mijn vervolging opportuun geacht wordt met het oog op rechtszekerheid. Het OM vindt dat jurisprudentie ontbreekt en wil graag dat die er komt. Aan de hand van mijn casus zou die wens vervuld kunnen worden.’ Specialist ouderengeneeskunde en SCEN-arts Marinou Arends werd geofferd, omdat er onduidelijkheid zou zijn in de wetgeving. Het OM wil een punt maken, is mogelijk bezig met een ontmoedigingsbeleid van euthanasie bij dementie. Het is een primeur: een arts die euthanasie verleent en wordt vervolgd voor moord. Vier jaar lang zweeg Arends. Ze was gebonden aan haar beroepsgeheim, maar ze was bovendien bang dat haar woorden verdraaid zouden worden, zoals onder meer gebeurde tijdens het gesprek met de regionale toetsingscommissie euthanasie. Nu ze is ontslagen van alle rechtsvervolging, deelt ze haar verhaal in een boek dat maar moeilijk weg te leggen is, zo spannend, maar vooral schrijnend is het. Arends vertelt over haar uitgebreide ervaring met patiënten met dementie. Over hoeveel impact het heeft om euthanasie te verlenen. Maar een verzoek om euthanasie ontroert haar ook: ‘Ik denk dat dit ermee samenhangt dat de patiënt vertrouwen heeft in mij, ondanks dat het mij niet gelukt is om hem beter te maken.’ Een groot deel van het boek gaat uiteraard over wat er gebeurde na de laatste keer dat ze euthanasie verleende, over de enorme impact die de vervolging heeft gehad. Het nam haar leven volledig in beslag. Ze kon onmogelijk genieten van haar pensioen. Het belemmerde bovendien haar werk als SCEN-arts, dat ze nog wilde blijven doen. En dat terwijl is gebleken dat de euthanasiewet glashelder is. ‘(Procureur-generaal) Rinus Otte heeft herhaaldelijk aangegeven dat een arts niet twee, maar liefst vijf keer moet nadenken voordat hij euthanasie uitvoert. Ik adviseer hem hierbij om minstens tien keer na te denken voordat hij weer een arts strafrechtelijk vervolgt.’


image

Fresia’s voor mevrouw Brak

De laatste jaren van mijn ouders

Jannetje Koelewijn Uitgeverij van Oorschot, € 22,50

Journalist Jannetje Koelewijn doet in dit boek verslag van de laatste jaren van haar ouders. Haar moeder, die een groot deel van haar leven kampte met depressies, is vergeten dat ze bij haar man was weggegaan. De laatste jaren van hun leven wonen ze allebei in hetzelfde verzorgingshuis. Koelewijn, die hen bijna dagelijks ziet, registreert wat ze ziet. Eerlijk en zonder enige sentimentaliteit. Daardoor raakt het misschien niet hard, maar de familieleden met al hun eigenaardigheden zorgen voor verbazing en nu en dan een ietwat pijnlijk lachje: – ‘Ik heet Koelewijn.’ De geriater keek van hem naar moeder en toen weer naar hem. ‘U bent toch de echtgenoot van mevrouw Brak?’ ‘Nou en of. Maar ik heet Koelewijn. Wim Koelewijn.’ Nu keek ze naar mij. “Mijn ouders zijn gescheiden’, zei ik. ‘Of in ieder geval, dat waren ze.’ ‘Hoe kom je daar nu bij?’, zei vader. ‘Moeder was bij mij weggelopen. Dat is heel wat anders.’ ‘Maar nu ben ik er weer’, zei moeder. ‘Nu ben ik braaf.’


image

Het einde en hoe het te overleven

119 schrijvers kijken de dood in de ogen

Gaea Schoeters en Katrien Steyaert Polis, € 24,50

‘Ik ben niet het soort auteur dat per se wil sterven met de pen in de hand, wel met verwondering in mijn geest. Schrijven is een vergevorderde daad van verbeelding en ik hoop dat die verbeelding tot het laatst bij mij blijft. Ik wil sterven met een verhaal in gedachten en dan verdwijnen in een ander, nieuw verhaal.’ – Dit zijn de woorden van Cynan Jonen, een van de 119 auteurs die hun verhaal delen in dit boek. Een boek boordevol citaten die je in een notitieboekje zou willen opschrijven. De ervaringen en meningen lopen uiteraard enorm uiteen en zetten regelmatig tot denken aan. Zo vertelt Lionel Shriver bijvoorbeeld over het verliezen van een dierbare, terwijl ze fysiek nog in leven is. ‘Enkele jaren geleden kreeg mijn moeder een zware beroerte, waardoor ze niet langer de rechterkant van haar lichaam kan gebruiken en ze een totaal andere persoon is geworden.’ En dan schrijft zij: ‘Vroeger kon ze nogal moeilijk zijn, maar nu is ze aardig. Ik vind het vreselijk. Dit is mijn moeder niet meer.’ Liever dus die moeilijke moeder, dan deze vrouw die zij niet kent. En Meg Rosoff verkiest begrafenissen boven huwelijken. ‘Als doorgewinterde pessimist vind ik niets erger dan een vrouw in wit kleed zien zweren dat ze haar man voor altijd graag zal zien – wat het merendeel van de tijd niet gebeurt. Van een begrafenis weet je tenminste hoe ze gaat eindigen, daar hou ik wel van.’ Eerder verschenen in de Standaard der Letteren, nu dus gebundeld voor op de koffietafel met prachtige illustraties van JeRoen Murré. Want hoewel het geen koffietafelboek-formaat heeft, is het er zeer geschikt voor. Om regelmatig even op te pakken en een of twee verhaaltjes te lezen. Ze verdienen namelijk stuk voor stuk de aandacht. Zonde dus om het boek in één keer uit te lezen.


image

Ik ga met je mee

Gea van Beuningen en Erik van Ophoven Uitgeverij Gea Eriks, € 20,00

Een overlijdensadvertentie van een echtpaar dat samen uit het leven stapt, is de inspiratiebron geweest voor deze fenomenale roman. Het boek begint met een proloog, waarin Florine haar ontsteltenis deelt over het feit dat haar man heeft besloten niet levend bij haar afscheid te willen zijn. ‘Ik ga met je mee’, zegt Thom. – ‘Ben je helemaal gek geworden?’ Mijn stem slaat over. Alles in mijn lijf trilt. Om hem, om mij, om ons. Ik ga met je mee. Waar is die man mee bezig? Wat heeft hij zich in zijn hoofd gehaald? ‘Ik wil niet bij jouw afscheid aanwezig zijn. Althans niet levend.’ Thom herhaalt wat hij zojuist op tafel heeft gegooid. ‘Ik wil met je mee.’ Zijn vingers vouwen het papier dicht dat kennelijk zijn argumenten bevat, maar waarop hij tijdens zijn betoog nauwelijks een blik heeft geworpen. Dat papier vergroot mijn paniek. Dit is geen bevlieging. Hij heeft hierover nagedacht. – Dan gaan we terug in de tijd, naar het moment waarop Florine en Thom elkaar leren kennen. Florine zit nog op de middelbare school, Thom is net gaan studeren. In korte hoofdstukken, afwisselend verteld vanuit het perspectief van Florine en Thom, ontspint zich een prachtig, maar ook realistisch liefdesverhaal. Florine en Thom zijn innig met elkaar verbonden, maar dat wil niet zeggen dat hun relatie altijd over rozen gaat. De ontsteltenis van Florine verbaast dan ook niet, evenmin als de onverzettelijkheid van Thom.


image

600 gedichten over leven, liefde en dood

Jozef Deleu

Lannoo|Meulenhoff, € 29,99

Nog een boek voor op de koffietafel: de geactualiseerde bloemlezing die is samengesteld door schrijver en dichter Jozef Deleu. Zoals de titel al zegt, gaat het over het leven, de liefde en ook veel over verval en de dood. De grote thema’s van leven, die zich uitermate goed lenen voor poëzie. Deze nieuwe editie bevat nieuw werk van 21, vooral jonge, dichters. Maar uiteraard ontbreken kopstukken als Guido Gezelle, Willem Elsschot, Vasalis en vele anderen niet. Een boek voor iedere poëzieliefhebber of voor iedereen die dat graag zou willen worden. – DRUKVAL (door Marc Tritsmans) mijn moeder wil niet meer ze wil zichzelf niet meer ze wil de dag niet meer beginnen maar eindigen evenmin en daartussenin is er enkel tegenzin om te ademen te kijken te praten te blijven het gebeurde op een dag er was die plotse drukval door een windvlaag klapte een deur dicht en daar achter zit sindsdien haar leven: door het raampje kan je zien hoe het was en het roept ook nog zwakjes maar zij hoor het niet [….]

Tekst: Martien Versteegh