Mei 2021, Jaargang 47, nummer 2

Redmiddelen voor een zachte dood

Zina Brouwer: ‘Ik voelde me verantwoordelijk voor de timing’

Marrit van Exel: ‘Het is tijd dat rouwverlof wettelijk wordt geregeld’

Jeroen Recourt: ‘Toetsingscommissies maken euthanasie mogelijk’

Nieuwe poging om meer regie over levenseinde mogelijk te maken

NVVE-Bestuursvoorzitter Agnes Wolbert vertrekt

De dood anno 2021: meer trendy dan taboe

Marijke Wulp: ‘Stervensfase is slechts klein stukje van palliatieve traject’

Redactioneel


Hoog op de agenda

Het zelfgekozen levenseinde staat de afgelopen tijd weer hoog op de agenda, niet in de laatste plaats dankzij stappen die worden ondernomen door de NVVE en de Coöperatie Laatste Wil. Ook trendwatchers melden in deze Relevant dat in de media veel aandacht is voor de dood. Een verklaring? Jeanneke Scholtens, toekomststrateeg en trendwatcher, zegt: ‘We houden deze ongenode gast het liefst zo lang mogelijk buiten onze gedachten. Maar met de vergrijzing als demografisch verschijnsel, zie je dat dit verandert.’ Het is goed om te zien dat in de berichtgeving steeds beter zichtbaar is waar het bij dit thema in de diepste zin om gaat: zelfbeschikking. Mensen willen zelf de regie in handen hebben over hun leven en willen zelf bepalen hoe, waar en wanneer zij overlijden. Dat klinkt overigens erg rationeel, maar het nadenken over de dood gaat natuurlijk ook vaak gepaard met angst en twijfel, zo blijkt uit de persoonlijke verhalen die in deze Relevant staan.

Hoe ga je daarmee om? Doe je huiswerk, zegt voormalig huisarts en SCEN-arts Fenneke Voorsluis. ‘Hoe meer patiënten en hun naasten zich bewust zijn van de keuzes rondom het sterfbed, hoe beter zij afscheid kunnen nemen.’ Een goed gesprek met je huisarts kan helpen, maar dan is het wel fijn als de dokter empathisch is. Dat heb je in je of niet, zou je zeggen. Maar je kunt het leren, zo blijkt uit een artikel in deze editie. Dokters kunnen bijvoorbeeld beter zittend dan staand een moeilijk gesprek voeren en in de spreekkamer kan de witte jas uitgedaan worden. Deze Relevant bevat weer een mix van opinie, persoonlijke verhalen en feitelijke informatie in de vorm van vraag-antwoord. Er is tevens een interview met Jeroen Recourt, de nieuwe coördinerend voorzitter van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie (RTE). Het onderwerp is hem niet vreemd. ‘Mijn ouders zijn NVVE-leden van het eerste uur. Ik heb het als het ware met de paplepel ingegoten gekregen.’ Tot slot wijs ik u graag op het interview met Agnes Wolbert. Zij vertrekt bij de NVVE, maar de vereniging ‘staat als een huis en daar ben ik trots op’. • Dick Bosscher, hoofdredacteur